Pers

Aandacht voor het Tekenkabinet in Inspiration4Art.

Download PDF >

Het Parool. Door: Maarten Moll. Zaterdag 31 maart 2018

 

 

Dagblad van het Noorden, door: Illand Pietersma, 17 februari 2018

NRC 11 januari 2018, door: Gretha Pama

Kunstenaar Magazine nr 47, november 2017, ‘Buiten de lijntjes V’,  door: Joke M. Nieuwenhuis Schrama

Download PDF > 

 

Het Parool, 7 september 2017, door: Edo Dijksterhuis
Download PDF >

 

Potlood als verlengstuk van de hand

 

September is de maand van de tekenkunst. Op maar liefst drie plekken in de stad wordt aandacht besteed aan deze meest intieme kunstvorm.

 

Edo Dijksterhuis

 

“Schilderen vind ik te omslachtig: kleuren kiezen en mengen, ze daarna aanbrengen en laten drogen. Fotografie vind ik te afstandelijk, ik mis het fysieke. Maar tekenen is heel direct. Het potlood of krijtje is een soort verlengstuk van je hand. Dat is bijzonder intens.”

Manja van der Storm houdt van tekenen. En toen ze vijf jaar geleden het Tekenkabinet initieerde, merkte ze dat ze niet de enige was. Na een oproep had ze binnen mum van tijd 130 collega-kunstenaars bij elkaar voor een tekententoonstelling in Museum Waterland in Purmerend. Wat begon als eenmalige expositie groeide uit tot een wisselende presentatie die twee keer per jaar opduikt op verschillende plaatsen in Nederland. Het jubileum wordt dit najaar gevierd met een tentoonstelling in het Amstelpark.

“Toen ik bijna vijfentwintg jaar geleden afstudeerde werd tekenkunst nog niet gezien als volwaardige kunstvorm”, memoreert Van der Storm. “Een tekening werd toch vaak beschouwd als een schets, een voorloper van een schilderij, zeker niet iets wat je toont als autonoom werk.”

Maar dat is de laatste tijd gaan schuiven. Het jaar 2011 kan gezien worden als kantelpunt. Toen werd het historische standaardwerk All About Drawing gepubliceerd en opende Drawing Centre Diepenheim, na Londen en New York het derde tekenkunstcentrum ter wereld. In datzelfde jaar vond ook de eerste editie van Amsterdam Drawing plaats.

“Er was toentertijd maar één andere tekeningenbeurs. Inmiddels zijn er internationaal wel zes gespecialiseerde evenementen en hebben veel beurzen een aparte sectie voor werk op papier”, vertelt Francis Boeske, die aan de wieg stond van de pioniersbeurs. Amsterdam Drawing vindt dit jaar niet plaats, maar Boeske organiseert in haar galerie een waardige opvolger: Artist First – Paper Only. Ze presenteert individuele werken van grootheden als Gavin Turk, Rosemarie Trockel en Lucassen. Kunstenaars als de naar abstractie neigende Tim Ayres en portretspecialist Rosemin Hendriks zijn vertegenwoordigd met een hele wand vol werk. En er zijn installaties, want “werk op papier hoeft niet vast te zitten aan het platte vlak”, vindt Boeske, “het kan soms monumentaal zijn.”

Volgens de galeriehouder “is er altijd aandacht geweest voor tekenkunst maar is het niet altijd zo benoemd. Vooral voor beginnende verzamelaars is het een interessant medium omdat de prijzen relatief laag zijn. Maar het gaat ook om het handschrift en de intimiteit van het werk. Ik benadruk dat in mijn tentoonstelling door kleine werken expres hoog op te hangen. Met een trappetje kun je er naartoe klimmen. Dan zit je er dicht op en ben je je extra bewust van de scherpte van het beeld.”

Ook in Loods 6 zijn de spotlights gericht op tekenkunst. Daar heeft Oeke Witteveen haar eigen Witteveen Drawing neergezet. “Ik ben al vijftien jaar bezig met tekeningen”, vertelt de galeriehouder. “Ik merkte dat zodra kunstenaars met potlood, stift of krijt gaan werken, ze veel vrijer worden. Ze komen los en hun werk wordt emotioneel meer geladen.”

Witteveen heeft de tekenkunst inhoudelijk zien veranderen. “De natuur – bloemen en dieren – zie je eigenlijk niet meer zoveel. Het gaat veel vaker over mensen. En hoewel de figuratie nog overheerst zie je ook steeds meer abstractie. De diversiteit is toegenomen en de durf ook. Ik toon bijvoorbeeld een werk van Pedro Bakker van bijna vijf meter lengte en een breedte van dertig centimeter. Het is een verbeelding van homoseksualiteit in China, uitgevoerd op een rol Japans papier.”

Voor kopers is werk op papier nog steeds aantrekkelijk. “De prijs blijft achter bij die van schilderkunst, hoewel het bijtrekt”, beaamt Witteveen. “Vroeger betaalde je een derde voor een tekening die even groot was als een schilderij, terwijl er vaak dezelfde hoeveelheid werk in was gegaan. Het materiaal is overigens sterk verbeterd. Omdat er tegenwoordig alleen zuurvrij en geprepareerd papier wordt gebruik, blijft alles prima houdbaar.”

Nu de emancipatie van hun kunstvorm op gang komt, zoeken tekenaars de grenzen op. Van der Storm ziet het in haar tentoonstelling. “Een kunstenaar werkt op beton, een ander tekent op schuurpapier, weer een derde borduurt met haar eigen haar. De tekenkunst neemt zichzelf steeds serieuzer en dat wakkert het avontuur aan.”

 

Tekenkabinet: 1 september – 30 december in Amstelpark 13
Witteveen Drawing: 7 t/m 13 september in Loods 6
Artist First – Paper Only: 10 september t/m 4 november in Francis Boeske Projects

 

Purmerends Nieuwsblad, 10 augustus 2017

 

KunstKrant juli/augustus 2017

 

NRC 2016 03 24 Drawing Front

NRC 24 maart 2016, door: Gijsbert van der Wal over Drawing Front
Download PDF >

Drawing-Front-Magazine

 

Parooldecember2015

 

Het Parool december 2015, door: Jan Pieter Ekker

 

www.radio1
VPRO radio – Nooit meer slapen
maandag 24 augustus 2015 tussen 0.00 – 02.00 uur

www.vpro.nl/nooitmeerslapen/speel.RBX_VPRO_1795633.html

 

dvhnoktober2013

Dagblad van het Noorden 26 oktober 2013, door: Illand Pietersma

Tekenkabinet-in-NHD

Noord Hollands Dagblad 15 juli 2013, door: Damiët Kuin

 

Liever tekenen dan schilderen

 

Museum Waterland in Purmerend verandert tijdens de ‘Zomerweken 2013’ tien dagen in het Tekenkabinet. Kunstenares Manja van der Storm vult de hoge, witte muren met tekeningen van kunstenaars uit binnen- en buitenland. Zo wil zij de bezoeker een uitgebreid overzicht bieden van hedendaagse tekenkunst.

 

“Ik studeerde in 1993 af aan kunstacademie Minerva in Groningen, richting teken- en schilderkunst. Tekenkunst was op zichzelf nog geen afstudeerrichting”, vertelt Van der Storm. “Ik was een van de eerste studenten die zich hierin specialiseerde. Kleuren mengen was niet aan mij besteed. Mijn schilderijen werden nooit wat ik wilde. Sowieso was tekenkunst nogal een ondergeschoven kindje in de kunstwereld in die tijd. De laatste jaren verandert dit.”

 

Zomerweken

Van der Storm lid is van Museum Waterland. Hierdoor kan zij zo nu en dan deelnemen aan een groepstentoonstelling voor kunstenaarsleden uit de regio. Daarnaast kon zij een tentoonstellingsvoorstel indienen voor de ‘Zomerweken’. Piet Knook (directeur Museum Waterland): “Tot vorig jaar was het museum tijdens de zomermaanden gesloten. We vonden het jammer dat de ruimte in die periode niet werd gebruikt. Daarnaast moest het museum op zoek naar aanvullende inkomsten omdat de subsidies teruglopen. Afgelopen jaar begonnen we daarom met de invulling van de ‘Zomerweken’. Leden van het museum kunnen een tentoonstellingsplan indienen voor een periode van 1 of 2 weken. Uiteraard moet de kwaliteit van het voorstel en het werk goed zijn. Het museum behoudt ook in de zomer een kwalitatief hoogstaand tentoonstellingsprogramma.” Het leek Van der Storm een uitdaging om een expositie vorm te geven: “Maar ik wilde niet alleen mijn eigen werk tentoonstellen. Ik wilde het combineren met dat van anderen.” Al snel kwam de kunstenares op het idee om een overzicht te presenteren van hedendaagse tekenkunst.

 

Mengen en poetsen 

“Het mooie van tekenkunst”, gaat Van der Storm verder, “is dat het zo direct is. Verf moet je eerst mengen. Met een potlood of een krijtje kun je direct aan de slag. Je kunt hele werelden toveren met heel weinig middelen.” Zelf werkt ze het liefste met Siberisch krijt. Dit wordt gemaakt van houtskool, water en klei. “De fluweelachtige huid en diepe zwarte kleur ervan vind ik prachtig. Daarnaast kun je het heel mooi inpoetsen met je vingers. Zo ontstaan de vormen heel direct onder je handen.”

 

In haar ovale vormen zoekt ze altijd naar evenwicht in zwart en wit. Kleur leidt haar af. “Als kind verzamelde ik al stenen en botjes. Ik was dol op organische vormen. Sinds ik ben afgestudeerd, werk ik met hetzelfde materiaal. Ik zie genoeg kleur in zwart-wit.”

 

Voorlopers van schilderijen

“Doordat ik me ging verdiepen in de tekenkunst, kwam ik erachter dat er op dit moment eigenlijk heel veel op dat gebied gebeurt. Voorheen werden tekeningen gezien als voorlopers van schilderijen of beelden. Pas de laatste jaren is er meer aandacht voor de kunstvorm op zich. Er bestaat in Nederland zelfs een enorme groep tekenkunstenaars, die geregeld samen exposeert.”

 

Van der Storm promootte haar project op Facebook. Op de pagina zette zij enkel een foto van een prop papier als ‘teaser’. Heel langzaam gaf ze stukje bij beetje meer informatie. “Dat het een museale tentoonstelling zou worden in de buurt van Amsterdam bijvoorbeeld. Binnen de kortste keer had ik 130 deelnemers, uit Nederland, maar ook uit België en Engeland.” Onder hen zijn bekende kunstenaars als René Korten, die onlangs in Museum De Pont in Tilburg exposeerde. Ook zijn er net afgestudeerden, zoals Faisel Saro. Van de Purmerendse kunstenaressen Tabita Blok en Linda Meulenhoff en de van oorsprong Volendamse Aal Günther is er tevens werk te zien. “De enige voorwaarde was dat zij zich allemaal bezighouden met autonome beeldende tekenkunst. Dus geen striptekeningen of illustraties. En dat ze allen zijn opgeleid als kunstenaar. Niet iedereen die een potlood kan vasthouden, mag meedoen.”

 

Kunstwerken in doosjes

“Iedere kunstenaar mocht maximaal 2 werken insturen. Uiteindelijk heb ik 243 tekeningen ontvangen.” Ieder werk heeft een eigen doosje, speciaal voor de tentoonstelling met de hand gemaakt. Ook de overige voorbereidingen deed Van der Storm zelf, van de promotie tot aan de inrichting van de museumzaal en de verkoop. Al het werk dat te zien is, is namelijk ook te koop.

 

In de toekomst wil Van der Storm vaker Tekenkabinetten organiseren op andere plekken. “Op mooie locaties, met grote wanden waar het werk goed tot zijn recht komt, net zoals in Museum Waterland. Dit museum heeft veel tekenkunst in haar eigen collectie. Daarom past deze expositie er zo goed. Mede door het relatief kleine formaat, kunnen er veel tekeningen tegelijk worden getoond, waardoor museumbezoekers uitgebreid kennismaken met een heel bijzondere kunstvorm. ”

 

De expositie ‘Tekenkabinet’ is te zien van 17 t/m 28 juli. Voor informatie: www.tekenkabinet.nl